SOCJOLOGIA.XMC.PL

Nauka Praca Religia Kultura Sztuka Opinia Publiczna Cechy

.:: Socjologia Kultury Masowej ::.

Określenie kultury masowej.

Kultura masowa narodziła się jako produkt wtórny rewolucji przemysłowej wraz z industrializmem i urbanizacją. Pojęcie kultury masowej odnosi się do zjawisk współczesnego przekazywania wielkim masom odbiorców identycznych lub analogicznych treści płynących z nielicznych źródeł oraz do jednolitych form zabawowej, rozrywkowej działalności wielkich mas ludzkich. Przedmiotem dotychczasowych badań nad KM są zjawiska intelektualnej, estetycznej i ludyczno-rekreacyjnej działalności ludzkiej związane z oddziaływaniem i treściami rozpowszechnianymi przez środki masowego przekazu. Poprzez środki masowego przekazu realizują się dwa kryteria charakteryzujące KM: kryterium ilości i standaryzacji. Kryteria te są ze sobą powiązane, gdyż masowe przekazywanie zakłada jednolitość, standaryzację przedmiotu. Publiczność KM charakteryzuje się rozproszeniem przestrzennym; jest to publiczność pośrednia, kształtująca się w wyniku działania prasy, radia i telewizji, a nie w wyniku fizycznego zbliżenia. Realizacja kryteriów standaryzacji i ilości wymaga spełnienia zasadniczego warunku szybkiej komunikacji o szerokim zasięgu. Warunek ten spełniają zarówno techniczne środki komunikacji: kolej, samolot, samochód jak też urządzenia do komunikowania symbolicznego: druk , radio, tv. Symboliczne treści przekazywane współcześnie licznej i rozproszonej przestrzennie publiczności, muszą być odpowiednio zwielokrotnione. Odbywa się to na dwa sposoby: przez liczne odbitki i kopie oraz przez urządzenia techniczne umożliwiające odbiór tego samego dźwięku i obrazu w różnych miejscach. Społeczne warunki rozwoju KM:

- zurbanizowanie społeczeństwa (dominacja wielkich ośrodków miejskich w życiu całego kraju). Uprzemysłowienie stanowi warunek ilościowego wzrostu społeczeństwa.

- Rozwój techniki (Masowa produkcja)

- Ukształtowanie się typu “masowego odbiorcy”, którego kwalifikacje są w pewnym zakresie standaryzowane (By drukować milionowy dziennik potrzeba milionów ludzi umiejących czytać)

- Zapewnienie szerokim masom czasu wolnego od pracy, który można poświęcić na korzystanie z dóbr kultury symbolicznej.

W społeczeństwie masowym środki masowego komunikowania odgrywają zasadniczą rolę w procesie porozumienia , zespolenia i uniformizacji społeczeństwa.

Krytyka koncepcji masowego społeczeństwa

Rodzina nowoczesna stanowi istotny czynnik pośredniczący między jednostką a społeczeństwem jako całością. Treści przekazywane przez środki masowego komunikowania często docierają nie do osamotnionej jednostki, lecz do grupy rodzinnej pełniącej funkcję regulatora przy korzystaniu z telewizora czy radia. Podobną rolę spełnia inna mała grupa: grupa rówieśników o charakterze zabawowym. Normy i kryteria ocen przyjęte w tej grupie decydują często o aspiracjach i partycypacji kulturalnej ich uczestników, ich społeczno-politycznej postawie i reakcjach. Małe grupy działają w dwie strony: z jednej strony selekcjonują wpływy z zewnątrz, a z drugiej formuje i reguluje reakcje wybiegające na zewnątrz. Do tych grup zaliczają się także grupy oparte na wspólnej pracy zawodowej. Istotnym czynnikiem powodującym grupowanie się ludzi jest sąsiedztwo. Tworzenie dobrowolnych stowarzyszeń społecznych i kulturalnych uważa się w wielkomiejskich społecznościach za właściwy środek przeciwdziałania atomizującym tendencjom życia miejskiego.

Potężne narzędzie unifikacji stanowią masowe środki komunikowania. Masom ludzkim zapewniają one jedność wzorów i norm społecznych , wspólność wiedzy i emocjonalnych przeżyć. Jednostkom zapewniają możność porozumienia się z szerszym środowiskiem , ułatwiają osobiste przystosowanie oraz identyfikację z grupą. Radio, prasa i film są istotnymi czynnikami kształtowania wyobrażeń zbiorowych tak waznych dla zapewnienia względnej jedności psychicznej każdego społeczeństwa.

(more…)

Buy Us a Coffee

Comments(0)

.:: Podmiotowość Cechy Typy ::.

Pojęcie podmiotowości stało się modne w socjologii stosunkowo niedawno. Jest to związane ze zmianami systemowymi jakie zaszły w Polsce w ostatnich latach. Pojęciem podmiotowości posługują się te kierunki filozoficzne, które kładą nacisk na wolność, kreatywność, dezalienację. Podmiotowość to przeciwieństwo reifikacji – urzeczowienia. W psychologii pojęcie podmiotowości jest antytezą behawioryzmu. W naukach politycznych podmiotowość to przeciwieństwo manipulacji, ubezwłasnowolnienia itp. W politologii zaś jest to symbol samorządności, autonomii, swobody działania itp.
W socjologii podmiotowość to aktywny wpływ działań ludzkich na kształt struktury społecznej. Pierwszoplanową rolę przypisuje się działaniu. W socjologii mówimy o podmiotowości jednostek, ruchów społecznych, mas i klas społecznych. Każdy z tych podmiotów ma zdolność wywierania wpływu na otoczenie.

Podmiotowość społeczeństwa – podatność struktur społecznych na wpływy (elastyczność, reformowalność, plastyczność).
Przyjęcie teorii podmiotowości w socjologii wznosi trzy opozycje:

1. między czynnikami subiektywnymi, a obiektywnymi,

2. między mikro – a makrostrukturą,

3. między społeczeństwem, a jednostką,

Polskim socjologiem, który próbował określić zagadnienia dialektycznej teorii podmiotowości jest Piotr Sztompka.
Główne tezy dialektycznej teorii podmiotowości:

1. Działania i struktury wzajemnie na siebie wpływają.

2. Relacje działania struktury mają charakter:
Temporalny

(more…)

Buy Us a Coffee

Comments(0)