SOCJOLOGIA.XMC.PL

Nauka Praca Religia Kultura Sztuka Opinia Publiczna Cechy

.:: Osobowość Jednostki ::.

Na osobowość jednostki składają się trzy rodzaje elementów:
1) Elementy biogenne – przekazywane dziedzicznie wyposażenie biologiczne.
2) Elementy psychogenne – przekazywane dziedzicznie wyposażenie psychiczne. Są one plastyczne i mają skłonność do modyfikacji (w procesie socjalizacji) : pamięć, inteligencja, wola, wyobraźnia, temperament, spostrzegawczość itp.
3) Elementy socjogenne – są nabywane w procesie socjalizacji, przekazywane są przez osoby biorące udział w tej socjalizacji w charakterze “znaczących innych”. Elementy socjogenne (J. Szczepański wg. Floriana Znanieckiego)
1. Kulturowy ideał osobowości
2. Role społeczne spełniane w grupach społecznych
3. Jaźń subiektywna – wyobrażenie o własnej osobie wytworzone pod wpływem innych ludzi.
4. Jaźń odzwierciedlona – zespół wyobrażeń o sobie “odczytanych” z wyobrażeń innych ludzi o nas samych.

Elementy biogenne
- Pewne elementy naszej konstrukcji biologicznej są determinantami naszej osobowości:
- Pionowa postawa
- Chwytliwe ręce
- Wzrok skierowany naprzód, umożliwiający trójwymiarowe widzenie
- Duży mózg i rozbudowany system nerwowy
Złożony mechanizm głosowy
- Długa zależność dzieci od rodziców
- Plastyczność wrodzonych potrzeb (brak instynktów)
- Trwałość popędu seksualnego
-n Płeć, wiek, rasa (zakłada determinizm)

Elementy psychogenne
Stopień dziedziczności współczynnika IQ jest dość wysoki, występuje tutaj jednak zjawisko regresji do średniej. W miarę wzrostu poziomu kultury, zmniejsza się udział roli IQ wrodzonego, a wzrasta rola nabytego.
Elementy psychogenne są bardzo plastyczne

Elementy socjogenne
Kulturowy ideał osobowości jako ideał wychowawczy, służący jako wzór do naśladowania, przekazywany młodzieży w instytucjach wychowawczych – szkołach, rodzinie, grupach rówieśniczych: np. grecki model człowieka doskonałego, wszechstronnie rozwiniętego, w zharmonizowanej doskonałości cech fizycznych, umysłowych i moralnych. Ideał osobowości rycerskiej w średniowieczu, czy ideał świętego lub ascety. Kapitalizm pod wpływem etyki protestanckiej wytworzył ideał osobowości przedsiębiorczego, pracowitego i oszczędnego kapitalisty.

Stanisław Ossowski dokonał podziału wartości na:
- Wartości uznawane, te które uznajemy za ważne; są one słuszne w sensie obiektywnym.
- Wartości odczuwane, te które są subiektywne, emocjonalne, według których się kierujemy.
Inne:
- Wartości propagowane
- Wartości akceptowane
- Wartości zinternalizowane
- Wartości realizowane

Kulturowy ideał osobowości zależny jest zatem od dwóch czynników: formacji społecznej i różnych środowisk. To co jest ideałem w jednej formacji, bądź kulturze, nie jest tym samym w innej. Ideał kulturowy osobowości zostaje zinternalizowany w okresie dojrzewania, kiedy dorastający człowiek zaczyna szukać ideałów do naśladowania. Ideał kulturowy jest więc modelem, według którego powinien kształtować swoje zachowania; jest ucieleśnieniem pożądanych cech, wysoko cenionych w grupie. Realizowanie tego ideału, starannie zmierzające w kierunku zbliżenia się do niego, ściąga na jednostkę pozytywną ocenę i różne nagrody. Zachowanie rozbieżne z ideałem kulturowym osobowości spotyka się z negatywnymi sankcjami

Role społeczne – w każdej grupie, kręgu czy zbiorowości społecznej istnieją pewne pozycje, czy stanowiska, które zajmowane przez różnych ludzi, wymagają od nich określonych, ustalonych (kulturowo) sposobów zachowania się.
Rola = status + miejsce. Rola zatem, to (względnie) stały i wewnętrznie spójny system zachowań, będących reakcjami na zachowania innych osób, przebiegających według mniej lub więcej wyraźnie ustalonego wzoru. Niektóre role są zupełnie sformalizowane i ujęte w ścisłe przepisy. Z każdą rolą społeczną wiążą się określone prawa i obowiązki. Prawa polegają na tym, że człowiek grający daną rolę może oczekiwać od innych okazywania wobec niego ustalonych sposobów postępowania. Obowiązki są zespołem zachowań oczekiwanych od niego.

(more…)

Buy Us a Coffee

Comments(0)