SOCJOLOGIA.XMC.PL

Nauka Praca Religia Kultura Sztuka Opinia Publiczna Cechy

.:: Ruchliwość Społeczna ::.

Twórcą teorii ruchliwości społecznej był P. Sorokin

Ruchliwość społeczna jest to przesuwanie się jednostek, zbiorowości (i innych elementów struktury) w przestrzeni społecznej. Ruchliwość informuje nas o tym, czy dane społeczeństwo jest otwarte, czy zamknięte. Natężenie ruchliwości charakteryzuje relacje między grupami w społeczeństwie (duże natężenie – społeczeństwa otwarte; mała ruchliwość – społeczeństwa zamknięte).

Społeczeństwa otwarte - status społeczny zależny jest od jej indywidualnych osiągnięć. Dominują pozycje osiągane.
Społeczeństwa zamknięte – dominują pozycje przypisane, system zróżnicowania usankcjonowany jest prawnie, obyczajowo (np. system kastowy w Indiach).

Funkcje procesu ruchliwości:

1) funkcje strukturotwórcze – ruchliwość przyczynia się do tworzenia i reprodukcji struktury społecznej.
2) funkcje efektywnościowe – forma i natężenie ruchliwości związane są ze zmianami ekonomicznymi, politycznymi i kulturowymi.
3) funkcje integracyjne – wskazują na związek ruchliwości społecznej ze stabilnością systemu. Ruchliwość jest formą legitymizacji ustroju.

Rodzaje ruchliwości:

1) ruchliwość jednostkowa - zmiany pozycji społecznej lub dystansu dotyczą pojedynczych osób – np. awans zawodowy.
2) ruchliwość grupowa – dotyczy całych grup; np. awans klasy robotniczej po II wojnie światowej.
3) ruchliwość pionowa (wertykalna) – awans lub degradacja jednostek lub zbiorowości.
4) ruchliwość horyzontalna (pozioma) – nie powoduje zmiany pozycji jednostek lub zbiorowości. Może ona obejmować również ruchliwość geograficzną, terytorialną.
5) ruchliwość międzypokoleniowa – porównanie położenia społecznego jednostki lub grupy z położeniem społecznym rodziców.
6) ruchliwość wewnątrzpokoleniowa – dotyczy losów jednostki lub grupy w obrębie całego pokolenia.

Zmiana Społeczna
Heraklit z Efezu – “panta rhei”
Zmiana społeczna jest wszechobecna w życiu społecznym.
Zmianą społeczną nie są indywidualne działania. Zmiana społeczna oznacza zmianę organizacji, instytucji i norm społecznych, zwyczajów, struktur, ról społecznych, a także wartości i symboli – zmiana kulturalna.
Zmiana społeczna w strukturze społecznej:
Pojawiają się lub zanikają pewne elementy w układzie.
Pojawiają się bądź zanikają pewne relacje między tymi elementami (stare znikają, pojawiają się nowe).
Rozwój społeczny – różnicowanie i wzbogacanie elementów składowych i stosunków między tymi elementami (pojęcie opisowe). Regres – zanik i zubożenie.
Postęp społeczny – uznajemy, że rozwój społeczny zmierza w kierunku przez nas pożądanym (odwołujemy się do ocen i wartości). Pojęcie to wymaga odwołania się do kryteriów postępu:

1) Źródła zmian – determinanty zmian
2) Prawidłowości przebiegu zmian
3) Dziedziny podlegające zmianom – co ulega zmianom?
4) Mechanizmy zmian

Źródła zmian:
Zmiany mogą być wywołane czynnikami zewnętrznymi i wewnętrznymi.

1) Czynniki wewnętrzne: pojawiają się wewnątrz społeczeństwa, zmiany dotyczą struktury społeczeństwa.
Innowacje techniczne.

Ideologie
Zinstytucjonalizowane nierówności – jeżeli ofiary postrzegają siebie jako ofiary systemu, to w takim społeczeństwie istnieje większa presja reformatorska.
Konflikty kulturowe – np. wśród mniejszości etnicznych.

Ideologia – zbiór wzajemnie powiązanych przekonań, wartości i norm postępowania, które usprawiedliwiają dążenie do określonych celów, przy użyciu określonych środków.

Ideologia konserwatywna - spowalnia tempo zmian społecznych.
Ideologia liberalna – reformatorska, ale nie na tyle, by poruszyć całą strukturę społeczną z jej posad.
Ideologia radykalna – rewolucyjna.

2) Czynniki zewnętrzne: wydarzenia zachodzą poza danym społeczeństwem jako czynnik wpływający na zmiany dokonujące się wewnątrz niego – np. dyfuzja kulturowa jest podstawowym mechanizmem dokonywania się zmian społecznych (globalizacja).

Read More »

Buy Us a Coffee

Comments(0)

.:: Interakcje i Więzi Społeczne ::.

Podstawową sferą zainteresowania socjologów jest działanie społeczne, jako zorientowane na innych ludzi – Max Weber (lata 20-te XX wieku).

Empatia – wczuwanie się w sytuacje drugiego człowieka – jest podstawową umiejętnością i zadaniem socjologa.

Typy interakcji:

1. Interakcje werbalne – typy:

Wymiana: (P. Blau; Emerson) polega na tym, że coś robimy dla kogoś z zamiarem otrzymania nagrody lub rewanżu (relacje typu pracownik – pracodawca).

Kooperacja : wspólne działania podejmowane po to, aby osiągnąć jakiś cel.
- spontaniczna – wynika z potrzeb sytuacji.
- tradycyjna – społeczeństwa przedindustrialne.
- kierowana – władza, planowanie, kontrola.
- kontraktowa – współpraca w specyficzny sposób; zakres obowiązków ściśle określony.

Konflikt: może mieć negatywne i pozytywne konsekwencje. Często wiąże się z przemocą.

Współzawodnictwo: w zasadzie jest tym samym co konflikt, ale sposób osiągania celów stron jest unormowany regułami (formalnymi bądź nieformalnymi).

2.Interakcje niewerbalne.
Jeżeli interakcje traktujemy jako oddziaływania między ludźmi, to ważny jest również kontekst interakcji (ten sam schemat interakcji może mieć inne znaczenie w innym kontekście sytuacyjnym). Patrz: E. Hall – proksemika
Elementy kontekstu interakcji:

1. umiejscowienie interakcji

2. środowisko społeczne, które zaangażowane jest w jakiś sposób w interakcję

3. działania jednostek dotyczące interakcji
Miejsce w którym odbywa się interakcja ma niebagatelny wpływ na znaczenie interakcji – Hall
Konteksty sytuacyjne warunkowane są kulturowo, a więc i kulturowo zróżnicowane.

Elementy interakcji:

Statusy i role są czynnikami porządkującymi schematy interakcyjne (skrypty), dlatego jesteśmy w stanie dość łatwo je przewidywać.

1. Statusy – są to społecznie zdefiniowane pozycje stratyfikacyjne, zajmowane przez ludzi. Są one niezależne od ludzi je zajmujących (to znaczy, że niezależnie od tego kto siedzi za biurkiem, postrzegamy go poprzez pryzmat jego statusu, nie zaś rzeczywistych zdolności itp. ). W tym samym czasie ludzie mogą zajmować kilka statusów, ale zawsze jest tak, że jakiś status jest tym dominującym.

Podział statusów:
- status przypisany: narzucony jest jednostce niezależnie od jej roli, wpływu (np. statusy rodzinne).
- status osiągany: zależny jest od działań jednostki.

2. Role społeczne – ożywiają i dynamizują statyczne statusy. Są to kulturowo określone reguły właściwego zachowania związane ze statusem – zbiory praw i obowiązków.
Dyrektor programowy
Prawa:
Obowiązki:
podejmowanie decyzji
otrzymywanie wynagrodzenia w odpowiednim czasie
wyposażenie warsztatu pracy
lojalność zespołu
działanie w interesie firmy
przestrzeganie planów działania i budżetu
lojalne traktowanie zespołu

3. Zespoły ról – wszystkie role związane z jednym statusem zachowania jednostki zależą od statusów osób z którym wchodzimy w interakcje.
Grupa społeczna, a role i statusy:
Grupa społeczna to zbiór osób, które mają wspólną tożsamość, poczucie jedności, wspólne cele i normy. Pojęcie grupy buduje się w opozycji do agregatu; jest ono ściśle zrelatywizowane do świadomości społecznej.
Członkowie grupy muszą stawiać sobie wymagania
Grupa istnieje niezależnie od innych interakcji społecznych w jakie wchodzimy.

Cechy budujące grupę:
- Trwałość
- Ustalone zasady identyfikacji członków
- Cele i zadania
- Statusy i role
- Kontrola zachowań członków
- Ustalone zasady rekrutacji członków
- Podziały grup społecznych:

Read More »

Buy Us a Coffee

Comments(0)

.:: Czy Socjologia Jest Nauką? ::.

Socjologia to nauka o zależnościach społecznych. Przedmiotem jej zainteresowania są zjawiska tworzenia się różnych form życia zbiorowego, struktury tych zbiorowości, zjawiska i procesy zachodzące w tych zbiorowościach wynikające z wzajemnego oddziaływania: ich siły skupiające i rozbijające zbiorowości oraz zmiany w nich zachodzące. Z makrospołecznego punktu widzenia to nauka o prawach rozwoju i prawach struktury. Prawa struktury zasady przejścia między różnymi typami społeczeństw, ich elementy składowe i wzajemne powiązania między ich elementami.

Elementy składowe społeczeństwa:
- warstwy
- klasy (chłopstwo, inteligencja)
- kategorie społeczno – zawodowe

Rozwój społeczny – różnicowanie się (coraz większe) podłoża społecznego. Człowiek może jednocześnie należeć do wielu grup społecznych.

Socjologia potoczna, a naukowa

Socjologia potoczna

- Jednostkowa wiedza i doświadczenie
- Nieweryfikowalna
- Intuicyjna
- Stereotypowa (łatwe recepty)
- Socjologia naukowa

Oparta na badaniach
- Weryfikowalna
- Przyjęta w ramach dyscypliny
- krytyczna

Pytania socjologii:

1. pytania o fakty (faktografia)
2. pytania porównawcze
3. pytania historyczne
4. pytania teoretyczne – próba interpretacji faktów, hipotetyczne wyjaśnianie rzeczywistości.

Style uprawiania socjologii - człowiek w rzeczywistości społecznej
Wyróżniamy dwa rodzaje elementów zachowań ludzkich:
zamierzone – np. szkoła; celem jest nauka i wychowanie. Szkoła spełnia również rolę czynnika opóźniającego wchodzenie młodzieży na rynek pracy.
niezamierzone – powielanie nierówności społecznych.
Większość zdarzeń społecznych dokonuje się wskutek niezamierzonych działań człowieka. Socjologia zatem musi zwracać uwagę na przypadkowe, niezamierzone konsekwencje tych działań.
Statyka i dynamika społeczna:
Statyka społeczna – to inaczej reprodukcja społeczna, czyli trwanie społeczeństwa w czasie.
Dynamika społeczna – to społeczna transformacja, czyli zmiany społeczeństwa w czasie.

Refleksja socjologiczna zmierza do oddzielenia opinii ludzi od rzeczywistości – opinie mogą być adekwatne, ale mogą być również fałszywe. Relacja między opiniami, a rzeczywistością jest niezwykle złożona; np. ideologia może stać się opinią, a ta następnie rzeczywistością.
Struktura, a działanie

System działań i oddziaływań składa się na system społeczny. Są one ustrukturalizowane. Strukturalizacja to regularności życia społecznego. Struktury są odwzorowaniem systemu społecznego.

Wyobraźnia socjologiczna
Dużą rolę odgrywa tutaj znaczenie wyobraźni socjologicznej. Rozwijanie tej wyobraźni to odwoływanie się do wymiaru: antropologicznego – pozwala on widzieć zróżnicowanie form życia społecznego w różnych miejscach. historycznego – widzimy różnicę między “dziś”, a przeszłością.

Read More »

Buy Us a Coffee

Comments(0)