SOCJOLOGIA.XMC.PL

Nauka Praca Religia Kultura Sztuka Opinia Publiczna Cechy

.:: Interakcje i Więzi Społeczne ::.

Podstawową sferą zainteresowania socjologów jest działanie społeczne, jako zorientowane na innych ludzi – Max Weber (lata 20-te XX wieku).

Empatia – wczuwanie się w sytuacje drugiego człowieka – jest podstawową umiejętnością i zadaniem socjologa.

Typy interakcji:

1. Interakcje werbalne – typy:

Wymiana: (P. Blau; Emerson) polega na tym, że coś robimy dla kogoś z zamiarem otrzymania nagrody lub rewanżu (relacje typu pracownik – pracodawca).

Kooperacja : wspólne działania podejmowane po to, aby osiągnąć jakiś cel.
- spontaniczna – wynika z potrzeb sytuacji.
- tradycyjna – społeczeństwa przedindustrialne.
- kierowana – władza, planowanie, kontrola.
- kontraktowa – współpraca w specyficzny sposób; zakres obowiązków ściśle określony.

Konflikt: może mieć negatywne i pozytywne konsekwencje. Często wiąże się z przemocą.

Współzawodnictwo: w zasadzie jest tym samym co konflikt, ale sposób osiągania celów stron jest unormowany regułami (formalnymi bądź nieformalnymi).

2.Interakcje niewerbalne.
Jeżeli interakcje traktujemy jako oddziaływania między ludźmi, to ważny jest również kontekst interakcji (ten sam schemat interakcji może mieć inne znaczenie w innym kontekście sytuacyjnym). Patrz: E. Hall – proksemika
Elementy kontekstu interakcji:

1. umiejscowienie interakcji

2. środowisko społeczne, które zaangażowane jest w jakiś sposób w interakcję

3. działania jednostek dotyczące interakcji
Miejsce w którym odbywa się interakcja ma niebagatelny wpływ na znaczenie interakcji – Hall
Konteksty sytuacyjne warunkowane są kulturowo, a więc i kulturowo zróżnicowane.

Elementy interakcji:

Statusy i role są czynnikami porządkującymi schematy interakcyjne (skrypty), dlatego jesteśmy w stanie dość łatwo je przewidywać.

1. Statusy – są to społecznie zdefiniowane pozycje stratyfikacyjne, zajmowane przez ludzi. Są one niezależne od ludzi je zajmujących (to znaczy, że niezależnie od tego kto siedzi za biurkiem, postrzegamy go poprzez pryzmat jego statusu, nie zaś rzeczywistych zdolności itp. ). W tym samym czasie ludzie mogą zajmować kilka statusów, ale zawsze jest tak, że jakiś status jest tym dominującym.

Podział statusów:
- status przypisany: narzucony jest jednostce niezależnie od jej roli, wpływu (np. statusy rodzinne).
- status osiągany: zależny jest od działań jednostki.

2. Role społeczne – ożywiają i dynamizują statyczne statusy. Są to kulturowo określone reguły właściwego zachowania związane ze statusem – zbiory praw i obowiązków.
Dyrektor programowy
Prawa:
Obowiązki:
podejmowanie decyzji
otrzymywanie wynagrodzenia w odpowiednim czasie
wyposażenie warsztatu pracy
lojalność zespołu
działanie w interesie firmy
przestrzeganie planów działania i budżetu
lojalne traktowanie zespołu

3. Zespoły ról – wszystkie role związane z jednym statusem zachowania jednostki zależą od statusów osób z którym wchodzimy w interakcje.
Grupa społeczna, a role i statusy:
Grupa społeczna to zbiór osób, które mają wspólną tożsamość, poczucie jedności, wspólne cele i normy. Pojęcie grupy buduje się w opozycji do agregatu; jest ono ściśle zrelatywizowane do świadomości społecznej.
Członkowie grupy muszą stawiać sobie wymagania
Grupa istnieje niezależnie od innych interakcji społecznych w jakie wchodzimy.

Cechy budujące grupę:
- Trwałość
- Ustalone zasady identyfikacji członków
- Cele i zadania
- Statusy i role
- Kontrola zachowań członków
- Ustalone zasady rekrutacji członków
- Podziały grup społecznych:

Read More »

Buy Us a Coffee

Comments(0)

.:: Podmiotowość Cechy Typy ::.

Pojęcie podmiotowości stało się modne w socjologii stosunkowo niedawno. Jest to związane ze zmianami systemowymi jakie zaszły w Polsce w ostatnich latach. Pojęciem podmiotowości posługują się te kierunki filozoficzne, które kładą nacisk na wolność, kreatywność, dezalienację. Podmiotowość to przeciwieństwo reifikacji – urzeczowienia. W psychologii pojęcie podmiotowości jest antytezą behawioryzmu. W naukach politycznych podmiotowość to przeciwieństwo manipulacji, ubezwłasnowolnienia itp. W politologii zaś jest to symbol samorządności, autonomii, swobody działania itp.
W socjologii podmiotowość to aktywny wpływ działań ludzkich na kształt struktury społecznej. Pierwszoplanową rolę przypisuje się działaniu. W socjologii mówimy o podmiotowości jednostek, ruchów społecznych, mas i klas społecznych. Każdy z tych podmiotów ma zdolność wywierania wpływu na otoczenie.

Podmiotowość społeczeństwa – podatność struktur społecznych na wpływy (elastyczność, reformowalność, plastyczność).
Przyjęcie teorii podmiotowości w socjologii wznosi trzy opozycje:

1. między czynnikami subiektywnymi, a obiektywnymi,

2. między mikro – a makrostrukturą,

3. między społeczeństwem, a jednostką,

Polskim socjologiem, który próbował określić zagadnienia dialektycznej teorii podmiotowości jest Piotr Sztompka.
Główne tezy dialektycznej teorii podmiotowości:

1. Działania i struktury wzajemnie na siebie wpływają.

2. Relacje działania struktury mają charakter:
Temporalny

Read More »

Buy Us a Coffee

Comments(0)

.:: Socjalizacja ::.

Człowiek jest istotą społeczną. Nie może istnieć poza społeczeństwem – jest odbiciem wychowującego go społeczeństwa. Człowiek powinien podporządkowywać się “interesowi społecznemu”. Socjalizacja – w znaczeniu węższym jest procesem dotyczącym dzieci, dotyczy kształtowania według pewnego wzoru.

Socjalizacja – wychowanie + działania nieintencjonalne.

Socjalizacja przebiega w dwóch zasadniczych etapach:

1) Pierwotna – kształtuje podstawowe elementy osobowości człowieka. Wyraża się ona poprzez:
Umiejętność kontroli popędów i potrzeb oraz zaspokajanie ich w sposób społecznie akceptowany.
Uczenie się odgrywania ról społecznych – umiejętność wchodzenia w interakcje społeczne.
Wyrażanie emocji i sposobów postrzegania świata
Umiejętność wykonywania określonych czynności i posługiwania się przedmiotami.
Internalizacja wartości, norm i celów powszechnie obowiązujących w danej kulturze. (G. Mead – Teoria socjalizacji)

George Mead“znaczący inni”- jednostki wprowadzające człowieka w świat społeczny. Przekazują świat przez pryzmat własnych doświadczeń i miejsca w strukturze społecznej. Socjalizacja pierwotna rozgrywa się w atmosferze silnych emocjonalnie związków (są to przecież związki typu rodzic – opiekun – dziecko). Socjalizacja pierwotna opiera się na uczeniu się, naśladownictwie i identyfikacji. Identyfikacja jest warunkiem koniecznym internalizacji.

1) W socjalizacji pierwotnej mamy do czynienia ze stopniowym abstrahowaniem świadomości od “znaczących innych”. Do etapu tzw. “uogólnionego innego”- czyli norm, ról “w ogóle” – od “ja” przedmiotowego do “ja” podmiotowego. Wiąże się on ściśle z internalizacją języka. Socjalizacja pierwotna kończy się wraz z wykształceniem się tożsamości jednostki.

2) Socjalizacja wtórna - nigdy nie jest całkowita i nigdy się nie kończy. Jest nabywaniem wiedzy związanej z rolami. Podstawowym mechanizmem jest tutaj mechanizm uczenia się.

- ukryte znaczenia
- słownictwo
- schematy motywacyjne i interpretacyjne

Analizując proces socjalizacji, analizujemy jednocześnie procesy kształtowania się i rozwoju osobowości ludzkiej.

Alternacja – powtórzenie socjalizacji pierwotnej, związane jest z przemianą świata wewnętrznego, przedefiniowanie osobowości. (Czasem się to zdarza…)

Socjalizacja w innych naukach społecznych

Psychologia humanistyczna
Socjalizacja to rozwój indywiduum społecznego poprzez transakcje (interakcje) z innymi ludźmi i wzorami społecznymi. Transakcja polega na przekazywaniu komunikatów między nadawcą i odbiorcą, sprzężenie zwrotne. Celem socjalizacji zgodnie z koncepcją poznawczą psychologii jest wyposażenie jednostki w tożsamość społeczną.

Read More »

Buy Us a Coffee

Comments(0)

.:: Czy Socjologia Jest Nauką? ::.

Socjologia to nauka o zależnościach społecznych. Przedmiotem jej zainteresowania są zjawiska tworzenia się różnych form życia zbiorowego, struktury tych zbiorowości, zjawiska i procesy zachodzące w tych zbiorowościach wynikające z wzajemnego oddziaływania: ich siły skupiające i rozbijające zbiorowości oraz zmiany w nich zachodzące. Z makrospołecznego punktu widzenia to nauka o prawach rozwoju i prawach struktury. Prawa struktury zasady przejścia między różnymi typami społeczeństw, ich elementy składowe i wzajemne powiązania między ich elementami.

Elementy składowe społeczeństwa:
- warstwy
- klasy (chłopstwo, inteligencja)
- kategorie społeczno – zawodowe

Rozwój społeczny – różnicowanie się (coraz większe) podłoża społecznego. Człowiek może jednocześnie należeć do wielu grup społecznych.

Socjologia potoczna, a naukowa

Socjologia potoczna

- Jednostkowa wiedza i doświadczenie
- Nieweryfikowalna
- Intuicyjna
- Stereotypowa (łatwe recepty)
- Socjologia naukowa

Oparta na badaniach
- Weryfikowalna
- Przyjęta w ramach dyscypliny
- krytyczna

Pytania socjologii:

1. pytania o fakty (faktografia)
2. pytania porównawcze
3. pytania historyczne
4. pytania teoretyczne – próba interpretacji faktów, hipotetyczne wyjaśnianie rzeczywistości.

Style uprawiania socjologii - człowiek w rzeczywistości społecznej
Wyróżniamy dwa rodzaje elementów zachowań ludzkich:
zamierzone – np. szkoła; celem jest nauka i wychowanie. Szkoła spełnia również rolę czynnika opóźniającego wchodzenie młodzieży na rynek pracy.
niezamierzone – powielanie nierówności społecznych.
Większość zdarzeń społecznych dokonuje się wskutek niezamierzonych działań człowieka. Socjologia zatem musi zwracać uwagę na przypadkowe, niezamierzone konsekwencje tych działań.
Statyka i dynamika społeczna:
Statyka społeczna – to inaczej reprodukcja społeczna, czyli trwanie społeczeństwa w czasie.
Dynamika społeczna – to społeczna transformacja, czyli zmiany społeczeństwa w czasie.

Refleksja socjologiczna zmierza do oddzielenia opinii ludzi od rzeczywistości – opinie mogą być adekwatne, ale mogą być również fałszywe. Relacja między opiniami, a rzeczywistością jest niezwykle złożona; np. ideologia może stać się opinią, a ta następnie rzeczywistością.
Struktura, a działanie

System działań i oddziaływań składa się na system społeczny. Są one ustrukturalizowane. Strukturalizacja to regularności życia społecznego. Struktury są odwzorowaniem systemu społecznego.

Wyobraźnia socjologiczna
Dużą rolę odgrywa tutaj znaczenie wyobraźni socjologicznej. Rozwijanie tej wyobraźni to odwoływanie się do wymiaru: antropologicznego – pozwala on widzieć zróżnicowanie form życia społecznego w różnych miejscach. historycznego – widzimy różnicę między “dziś”, a przeszłością.

Read More »

Buy Us a Coffee

Comments(0)

« Poprzednie Tematy

  • Page 2 of 2
  • <
  • 1
  • 2